“Deze vergulde straatsteen symboliseert het gloren in de horizon: stratenmaken wordt aantrekkelijk voor toekomstige generaties.” Met bijna poëtische woorden reikte FNV Bouw bestuurder Charley Ramdas De Gouden Straatsteen uit aan Nota Straatmakers uit Sneek en de gemeente Den Haag.
“Wie denkt aan stratenmaken ziet een gebogen iemand voor zich, op zijn knieën met een hamer in de hand stenen de grond in meppen. Ik hoef je niet te vertellen dat dit geen al te gezonde houding is, als je het langdurig blijft doen”, aldus Charley Ramdas.
Eén derde van de straatmakers kampt met gezondheidsklachten. Ruim de helft heeft rugpijn. Het werk is bijna altijd lichamelijk belastend: lawaai, ongunstige 
werkhoudingen en zwaar tillen, duwen, trekken of dragen, meldt het juryrapport.
VOORBEELDFUNCTIE
“Zo’n vierhonderd arbeidsongeschikten per jaar: hoe kan dat anders? De genomineerde opdrachtgevers en bestratingbedrijven zorgen, hand in hand met slimme en kundige machinebouwers, voor een betere toekomst”, vervolgt Ramdas.
NEK AAN NEK
De eindstrijd om de begeerde Gouden Straatsteen van FNV Bouw ging tussen DWW, Stramac, Hoogstraten Wegenbouw BV en Nota Straatmakers die met de eer ging strijken. Maar de jury vindt wel dat alle 23 bedrijven die inschreven een voorbeeldfunctie vervullen. Bij de gemeenten won Den Haag in het een nek aan nek race met Zoetermeer dat samen met één opdrachtnemer innovatieve machinale oplossingen zoekt voor al het straatwerk.
Den Haag eist in het bestek machinaal straten en legt het werk desnoods stil als dat niet gebeurt.
MACHINAAL
Betekent machinaal werken minder mensen?
“Nee, eerder meer. Die machine is een hulpmiddel om stenen erin te tillen. Stratenmaken kun je met een koppel doen, met een machine ben je iemand nodig bij zowel de klem als steen bijzetten en op de kraan. Per laag duwen ze er normaal 44 handmatig per vierkante meter in en nu nog maar vier, aanzienlijk minder belastend,”aldus de directeur van NotaStraatmakers.
KWALITEIT
Werkt u machinaal omdat u goed voor uw mensen wilt zijn?
“Laat ik niet Roomser doen dan de Paus. Er kwam regelgeving waarop wij ons goed hebben toegelegd. Wil je het stratenmakersvak naar een hoger niveau tillen, dan moeten de jongens gediplomeerd raken en communicatie krijgen. Zo worden ze gewaardeerd, ze leren conflictsituaties op te lossen en kunnen verder.
Vorig jaar hebben we gezorgd dat 46 mensen het diploma bbl 2 haalden”.
MAATVOERING 
“Al is het onder de 1500 vierkante niet verplicht, we straten alles mechanisch om onze bouwcollega’s van dienst te zijn,”meldt Dick van Woerden collegiaal.“Een gemeente heeft heel wat werk te vergeven. We maken het mogelijk dat een stratenmaker kan leren werken met die machines door er bij de maatvoering rekening mee te houden“.
Dick van Woerden, verantwoordelijk voor het Haagse programma groot onderhoud wegen en verhoging fietsmobiliteit wist wel dat hij was opgegeven door een collega. “Bij ons is herinrichting nodig, fietsenstallingen, allerlei oude voorzieningen proberen we te renoveren”.
NAPPEN
“Kwalitatief is machinaal straten misschien zelfs beter”, vermoedt Toussaint Nota. “Je maakt een grote hap in een keer dus het ligt strakker”. Een kraan met vacuümtechniek is in de handel, maar specifieke onderdelen zoals nappen om verschillende soorten steen te pakken, ontwikkelt het bedrijf zelf. lees verder:
Toussaint Nota heeft zelf negentien jaar gestraat. Hij begon voor zichzelf en heeft inmiddels 100 werknemers. Zonder dat hij het wist werd zijn bedrijf door een werknemer gekandideerd waarna de jury hen nomineerde en drie experts langskwamen.
Nota Straatmakers heeft een eigen instructielokaal en oefenterrein voor zowel straatwerk onder de hamer als machinaal straten. Om te leren hoe de straat en de machines in elkaar zitten, halen werknemers in de winter machines en hulpmiddelen uit elkaar halen om ze weer in elkaar zetten. Als opdrachtgevers het werk niet machinaal willen laten uitvoeren, nodigt Nota ze uit voor een demonstratie.
“Ik weet hoe goed mijn concurrenten zijn, dus ik zat te zweten voor de uitreiking in Woerden “, vertelt de directeur. “Na de uitstekende ontvangst kwamen eerst de genomineerde gemeenten. Ze hielden de spanning erin voor Charley Ramdas eindelijk het verlossende woord sprak”.
TEGENGAS BOND NODIG Toussaint Nota: “Er ging een gejuich op van ons tienen. De man die ons had aangemeld met zijn vrouw en drie anderen die ook de vrouw mee hadden”.”Die Charley Ramdas is een aardige kerel en een leuke verteller. Ik was vroeger geen vakbondslid, maar ik was niet anti bond. Want zonder wat tegengas komt het niet goed. Als ons nieuwe gebouw opengaat komt Charley leren straten. Al bij al een leuke dag met een lekker stamppot buffet voor we weer richting Friesland reden”. DE JURY
“Unaniem viel de keus voor de Gouden Straatsteen 2009 op Nota Straatwerkers. De combinatie van vakmanschap, opleiding en inzet op de relatie met de opdrachtgever vanuit een groot kwaliteitsbewustzijn, maken dit bedrijf tot visitekaartje voor de bedrijfstak”, zo citeerde Charley Ramdas uit het juryrapport.
Tot zijn spijt kon de Haagse wethouder Rabin Baldewsingh er niet bij zijn. Dick van Woerden: “Hij maakte het wel meteen bekend op het symposium met allerlei mensen uit de bouwwereld. De directeur van de Haagse dienst stadswerk nam de prijs in ontvangst”.
Robert-Jan van den Berg (CROW)
Dick Juffermans (Arbeidsinspectie)
Toon Schrijver (FNV Bouw)
Anne Fokke de Vries (OBN)
Freek Warners (VMS)
