Projectleidster arbocatalogus Railinfra Kitty van de Vossenberg 
Hoe lang er ook al aan het spoor wordt gewerkt, de arbocatalogus die vorige maand online ging vormt anno 2009 voor de Railinfrabranche een begin.
”Nu pas inventariseren we gezamenlijk regels en reglementen. Een nulmeting met als basis wettelijke normen en doelvoorschriften en gangbare, handige beheersmaatregelen, ” aldus projectleidster Kitty van de Vossenberg ”Draagvlak creëren leek mij het belangrijkste want de catalogus moet aansluiten op de praktijk. Heel leuk bleek om met allerlei betrokkenen uit te zoeken waar medewerkers echt wat aan hebben.”
UITGANGSPUNT
Het initiatief om een arbocatalogus tot stand te brengen kwam van de Stichting Arbeidsomstandigheden en Spoorwegveiligheid (SAS). “Mede vanwege mijn NS achtergrond en maatwerktrainingen voor ondernemingsraden bij de Railinfra, vroegen ze mij het proces te begeleiden,” aldus Kitty van de Vossenberg van Vulkaan.
“Met een werkgroep van deskundigen op het gebied van arbeidsomstandigheden en veiligheid vanuit BAM Rail, Volker Rail en Strukton Rail die al een lange geschiedenis hebben met werken aan het spoor, ben ik gaan brainstormen over uitgangspunten, vormgeving en werkwijze. We kozen de Branche RI & E als uitgangspunt want met die richtlijnen werken aannemers al.”
ALERT
“Arbo en veiligheid staan binnen de Railinfra hoog in het vaandel. Zodoende bestaat er veel deskundigheid over omgaan met risico’s. Fouten op en rond het spoor hebben snel grote gevolgen dus is het bewustzijn over gevaar van nature hoog. Aan bewustwording is hard gewerkt want een dodelijk ongeval per jaar is teveel. Vorig jaar was er geen en daar wil de branche voor gaan. De werkomgeving is heel dynamisch: je loopt al risico op weg naar je werkplek, er rijden treinen, je bent alert!”
KLANKBORD
De toon van de catalogus vormde een belangrijk punt. Hoe ingewikkeld en wetenschappelijk kun je worden als je wat uitlegt over stralingen? Railinfra ging voor een gebruiksvriendelijke catalogus. Kitty van de Vossenberg:” Als projectleider formeerde ik een klankbordgroep met 15 mensen uit verschillende bedrijven, medezeggenschapsorganen, vakbonden, werkplekbeveiliging- en aanverwante bedrijven op en rond het spoor. Bedoeling is dat zij toetsen zowel inhoudelijk als op vorm”.
TIPS UIT DOELGROEPEN
Uit de diverse belanghebbenden bij de arbocatalogus haalde Kitty 12 doelgroepen. “In samenspraak met het SAS bestuur proberen we de informatie via verschillende lijnen naar al die directe en indirecte belanghebbenden te communiceren. Zodoende kunnen zij tips en adviezen geven tijdens het maakproces.”
“Je kunt nooit alle doelgroepen tegelijk bedienen. Een werknemer met hoofdpijn wil misschien weten of zijn gehoorbescherming nog goed is, terwijl een werkvoorbereider wil weten welke materialen en spullen hij moet regelen om een project goed te ondersteunen. Over blootstellingduur aan klein mechanisch gereedschap zegt een gebruiker: hoef ik niet allemaal te weten er zitten stickers op. Maar de projectleider wil dat juist wèl weten. Kwestie van zoeken naar de middenweg voor het aanbieden van informatie,” aldus Kitty die is gespecialiseerd in “het vertalen van papier naar gedrag, beleid in werkhouding. Laat verbeteringen maar uit de praktijk voortkomen”.
“Inhoudelijk deskundigen kunnen op de site van de arbocatalogus zelf wijzigingen invoeren en snel reageren op signalen uit de branche. Daarom moet de implementatie bij de diverse bedrijven ondersteund blijven, anders verwatert het.”
VOORTSCHRIJDEND INZICHT
Er staan pas twee goedgekeurde risico’s online. Kitty:”dat worden er 22 met onder meer de gevaren rond beeldschermwerk. We willen reacties gebruiken bij het uitwerken van volgende risico’s: zo gebruiken we voortschrijdend inzicht. Anders moet je straks maar weer zien of en hoe je alle kinderziektes eruit krijgt.“
WILLY WORTEL AAN ZET
Het leukste aan deze klus? Kitty:” Zien hoe er deskundigheid en gedrevenheid ontstaat tussen al die betrokken mensen die samen iets maken. Dat was het doel van de SER: werkgevers en werknemers samen meer ruimte geven om hun eigen afspraken te maken zodat risicovolle arbeidsomstandigheden zo goed mogelijk opgelost worden. Zelf regelen met inachtneming van de wet was een goede zet”, vindt Kitty van de Vossenberg.
“Regelmatig zegt iemand in de klankbordgroep: ‘leuk idee, neem ik mee naar het werkoverleg.’ De branche kent veel Willy Wortels die in hun vrije tijd bijvoorbeeld een hulpmiddel uitvinden waarmee het tillen van materiaal makkelijker en veiliger wordt. Je wilt niet weten wat er langs en op het spoor wordt gedumpt aan rotzooi, van huisraad tot en met injectiespuiten. Al pratend daarover bedachten we ineens hoe raar het is dat er in een trein geen toilet is zoals in een vliegtuig. Doordat je alles grondig bespreekt neem je zoiets vanzelfsprekends onder de loep”.
WIEL
Als de arbocatalogus af is wordt de volgende stap het ambitie niveau te verhogen: “want er kan meer en beter.
Kitty van de Vossenberg: ”Misschien kan ik andere branches straks ook ondersteunen. Ik heb een wiel uitgevonden, het zou leuk zijn dat meerdere keren te laten rollen.”
Mirjam Elias
Foto’s Kitty van de Vossenberg Bert Janssen
